الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
22
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ساحران و آنها كه آلوده به سحر شدند اطلاق كلمه كفر شده است ( وَما يُعَلِّمانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولا إِنَّما نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلا تَكْفُرْ ) و نيز در آيه 22 سوره ابراهيم مىبينيم كه شيطان در برابر كسانى كه از او پيروى و اطاعت كردند در روز رستاخيز صريحا اظهار تنفر كرده و به آنها مىگويد : شما در اطاعت اوامر الهى مرا شريك او ساختيد و من امروز نسبت به اين كار شما كفر مىورزم ( إِنِّي كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ ) بنا بر اين اطلاق « كفر » بر مخالفان مساله ولايت و رهبرى جاى تعجب نيست . 6 - آيا دو ولى در يك زمان ممكن است ؟ بهانه ديگرى كه براى سرباز زدن از اين حديث متواتر و همچنين آيه مورد بحث ذكر كردهاند اين است كه اگر پيامبر ص على ع را در غدير خم به ولايت و رهبرى و خلافت نصب كرده باشد ، لازمه اش وجود دو رهبر و دو پيشوا در زمان واحد خواهد بود ! ولى توجه به شرائط و اوضاع خاص زمان نزول آيه و ورود حديث و همچنين قرائنى كه در گفتار پيامبر ص وجود دارد اين بهانه را به كلى بر طرف مىكند ، زيرا مىدانيم كه اين جريان در ماههاى آخر عمر پيامبر ص واقع شد ، در حالى كه او آخرين دستورات را به مردم ابلاغ مىكرد به خصوص اينكه صريحا فرمود : من به زودى از ميان شما مىروم و دو چيز گرانمايه را در ميان شما مىگذارم . كسى كه اين سخن را مىگويد پيدا است در صدد تعيين جانشين خويش است و براى آينده برنامه ريزى مىكند نه براى زمان حاضر ، بنا بر اين روشن است كه منظورش وجود دو رهبر و دو پيشوا در زمان واحد نيست . موضوع جالب توجه اينكه در حالى كه بعضى از دانشمندان اهل تسنن اين ايراد را مطرح مىكنند بعضى ديگر ايرادى درست در نقطه مقابل آن مطرح كردهاند و آن اينكه پيامبر ص ولايت و خلافت على ع را تعيين كرد ولى